Bestuurders in zowel de private als publieke sector erkennen steeds meer dat de supply chain en daarmee de inkoopfunctie een belangrijke strategische rol kan innemen.


Een strategische rol voor inkoop stelt de organisatie beter in staat om te anticiperen op de dynamiek in de externe omgeving. Een dynamiek die zich kenmerkt door verandering en disrupties. Denk bijvoorbeeld aan de fundamentele verschuivingen van economische macht op globaal niveau (Amerika, Rusland, China) en de overweldigde hoeveelheid beschikbare informatie dankzij Big Data, sociale media en het Internet of Things. Maar ook de grondstoffenschaarste, klimaatverandering en de krapte op de arbeidsmarkt hebben grote invloed op de inkoopprofessional. In dit artikel omschrijft Principal Consultant John van Veen 10 kansen voor inkoop.
Veranderende businessmodellen
Deze externe dynamiek maakt het noodzakelijk voor organisaties om het business model aan te passen. Nieuwe markten ontstaan, kritische succesfactoren veranderen en concurrentievoordeel krijgt een andere inhoud. Stilstand is achteruitgang. In nieuwe businessmodellen zijn de volgende elementen steeds meer van belang:
- coöperatief samenwerken met partners; ondernemen als de kunst van het nieuwe samenwerken;
- commitment voor langere termijn naar elkaar uitspreken, waarbij er sprake zal zijn van betrouwbaarheid in de relatie;
- sterkere sociale inbedding en verankering in de lokale samenleving;
- meer werken binnen waardenetwerken met een hoge mate van gelijkwaardigheid en wederkerigheid;
- creëren van ‘meervoudige waarde’; naast economische waarde ook sociale en ecologische waarde
Kansen voor inkoop
Op meerdere fronten kan inkoop een rol spelen bij het grijpen van kansen die voortvloeien uit globale ontwikkelingen en de veranderende corporate businessmodellen. Tien ‘change dimensions’ die ertoe leiden dat inkoop een directe bijdrage levert aan het businessmodel – en de daarmee samenhangende doelen – worden hieronder toegelicht.
1. Businessgedreven inkoop. Met een sterke focus op business doelen en daarmee samenhangende waardedrijvers. Maar daarnaast ook beleid, processen, procedures en systemen die gebruiksvriendelijk zijn. Denk hierbij aan ‘Bol.com-achtige’ bestellen tot betalen applicaties, waarin de business ontzorgd wordt.
2. Prestatie- en uitkomstgerichte samenwerking met een beperkt aantal leveranciers. Hierbij wordt de samenwerking met leveranciers die daadwerkelijk waarde toevoegen opnieuw vormgegeven. Bij uitkomstgerichte samenwerking streven de partners naar het realiseren van en bijdragen aan elkaars strategische doelstellingen, waarbij de uitkomst centraal staat.
3. Glocal sourcing en nieuwe inkoopmarkten. Nieuwe vormgeving van de supply chain, waarbij in het licht van maatschappelijk verantwoord ondernemen en leverbetrouwbaarheid de stap gezet wordt naar lokale inkoop in plaats van global sourcing. Nieuwe inkoopmarkten aanboren heeft prioriteit (bijvoorbeeld Afrika), maar ook pogen “Customer of Choice” te worden bij bestaande leveranciers is van belang.
4. Grotere rol van inkooprisicomanagement. Risico’s ten aanzien van de leverancier, de omgevingsfactoren en alignment. Tijdens het inkoopproces wordt daarom ook gekeken naar de kosten die risicobeheersing met zich mee brengt en naar welke partij het beste in staat is een risico te beheersen.
5. Duurzaam inkopen binnen een circulaire economie. Waarbij het niet langer slechts om economische waarden gaat maar ook om sociale en ecologische waarden. Dit vanuit het corporate besef dat dit verantwoord inkopen niet alleen moet of hoort, maar vooral ook omdat het loont. Circulariteitsmodellen gaan hierbij een steeds prominentere rol spelen.
6. Inkoop als de “google van de leveranciersmarkt’. Waarbij inkoop de markt kent, weet waar ontwikkelingen plaatsvinden en actief innovaties weet te sourcen. Inkopers spelen een actieve rol bij productontwikkeling en nemen innovatie mee in het sourcing proces. Daarnaast maakt inkoop op een transparante wijze haar handelswijze kenbaar.
7. Data als drijvende kracht. Een veel voorkomende misvatting is dat inkoopanalytics alleen betrekking hebben op spendanalyses. In werkelijkheid raken analyses alle activiteiten, van strategische sourcing tot categoriemanagement en procure-to-pay-processen. Zo is het mogelijk om met AI een prijsanalyse te maken op basis van historische trends en ook bijvoorbeeld een prijsforecast. Door het samenvoegen van contract-, leveranciers- en projectdata ontstaat er een totaaloverzicht van het end-to-end sourcing proces.
8. Inkoper met een business georiënteerde mindset. De inkoper van de toekomst zal meer en meer gekenmerkt worden door zakelijk inzicht en een business georiënteerde attitude, inclusief analyticsvaardigheden. Een profiel gericht op samenwerkingscompetenties, culturele sensitiviteit, transparantie en vooral gericht op ‘win-win games’.
9. Agile operating model. Een flexibel organisatiemodel is noodzakelijk om mee te kunnen bewegen met de externe dynamiek en weerbaar te zijn tegen externe veranderingen (‘resilient’ zijn). Een snelle op- maar ook afschaling van capaciteiten is een vereiste. Hierbij zal het operationele maar ook tactische inkoopproces in vergaande mate geautomatiseerd worden. Richting de business geldt wederom ‘Easy to do business with’.
10. Voortzettende en intensieve digitalisering waarbij de inkoper gebruik maakt van Big Data en AI om spendpatronen te analyseren en de vraag te voorspellen, IoT technologie om voorraden te traceren en de supply chain te optimaliseren. Denk hierbij ook aan het gebruik van blockchain technologie om transacties en contracten te managen.
Meer weten?
Al met al een interessant perspectief voor de inkoopprofessional. Wil je meer weten over hoe wij uw organisatie kunnen helpen mee te groeien en kansen aan te grijpen, neem dan contact op met John van Veen j.vanveen@nl.epsa.com.
Meer lezen over onze artikelen binnen het thema Toekomst van Inkoop? Klik dan op onderstaande knop!
